در باخت بی‌اندازه انسانیت هست

نیشابور نوشته است:
گفت‌گوی ژان لوک گدار و الیاس صنبر که دوست دیرینه‌اند، بعد از فیلم موسیقی ما: 
ژان لوک گدار: تفاوت میان فیکسیون و مستند کلیشه ای‌ست که خیلی دوام داشته است. در فیلم موسیقی ما، من میان دو جمله : « اسراییلی‌ها  به مستند‌ راه پبدا کرده اند» و « اسراییلی‌ها به فیکسیون راه پیدا کرده‌اند» تردید داشتم. به نظرم رسید که بعد از تاریخ صهیونیسم جمله دوم درست‌تر است. آن‌ها بالاخره بر خاک فیکسیون خود نشستند.  و این مربوط به جمله‌ای‌ست که الیاس به من گفت و من در فیلم گنجاندم: وقتی یک اسراییلی شب خواب می‌بیند، خواب اسراییل را نمی‌بیند، خواب فلسطین را می‌بیند. در حالی‌که وقتی یک فلسطینی شب خواب می‌بیند، خواب فلسطین را می‌بیند و نه خواب اسراییل را.
الیاس صنبر: این جمله در واقع قسمتی از صحبتی بود که با دوستی اسراییلی داشتم، بدون پلیمیک. به او گفتم: زورآزمایی شاید آن‌چه او فکر می کند نباشد. چرا که چیزی هست که کاملا از دست اسراییلی در می‌رود. به او گفتم وقتی شما می‌خوابید، ما کله‌های شما را اشغال می‌کنیم و شما در روز زمین را. این شوخی نبود. فکر می‌کنم که جوهر ترس و وحشت اسراییلی‌هاست. هر چه بیش‌تر زرداخانه اتمی و تانک و توپ و هواپیما داشته باشند بیش‌تر در وضعیت ضعف هستند. برای توضیح بیش‌تر این وضعیت باید توضیحی‌ پیرامون آن‌چه محمود درویش در باره شکست‌خورده در فیلم می‌گوید بدهم. این ستایش از شکست نیست. ستایش از باخت است و این دو یه هیچ عنوان یکی نیست. بیست سال است که موضوع شعرهای اوست. او این ایده را پروریده که در نهایت، در جنگ تروآ، قابل توجه‌تر ، نه آشیل و نه هکتور و نه اولیس‌اند. اهالی تروآ هستند. ما به نوعی اعراب تروآ هستیم. این به معنی ارزش دادن به شکست نیست. گفتن این است که در باخت بی‌اندازه انسانیت هست تا در انبار کردن پیروزی. شاید این سرنوشتی‌ست که برای زندگی به ما داده شده است. اما ما قربانی بودن را دوست نداریم و حاضریم مقام قربانی را به عهده هر کس که می‌خواهد واگذاریم. 
  • شنبه ۵ بهمن ۹۸

صداهای رود

از هشت بهشت که راه بیفتی به سمت جنوب شهر، از چهارباغ گذر می‌کنی و می‌رسی به سی‌ و سه پل. در مسیر، آدم‌هایی با گیتار یا سنتور نشسته یا ایستاده موسیقی می‌نوازند و سی و سه پل استیج صداهای رها شده در شهر است. پیرمردهایی که می‌خوانند؛ شرط‌بندی و توریست‌هایی که به رودخانه خالی نگاه می‌کنند. شب‌های زاینده رود، آن‌جا که به چهارباغ می‌رسد، این‌طوری‌ست با هزار داستان.

اما روزهایی بود که صداها بلند شدند و موسیقی شکل دیگری یافت. دی ماه در حافظه‌ی تاریخی ما، ثبت است برای رنج‌های بزرگ. اواخر دی‌ماه در اصفهان هم کم از این نداشت.

  • پنجشنبه ۳ بهمن ۹۸

از آدم‌هایی که فقط یک‌بار دیدم (۱)

نشسته بودند میان جمعیت، بین دو گنبد. میدان نقش جهان با این چیزهاست که جالب است. آواز می‌خواندند و بعد ناگهان می‌رفتند سراغِ خاطرات‌شان. وقتی تعداد سال‌های پشت سر، بیشتر از سال‌های پیش‌رو باشد، تو ناخودآگاه در گذشته سیر می‌کنی. خاطرات خوبِ آن روزها؛ آواها و آوازها.

عکس را مهران گرفته.

  • يكشنبه ۲۹ دی ۹۸

داستان‌ها (۴)

چهارمین داستان و آخرین داستانی که شاهد بوده‌ام؛ عجیب‌ترین آن‌هاست. من آن را زود ننوشتم. حداقل تا دو ماه بعد از آن‌که زهرا روبروی من نشست و از تاثیرگذارترین لحظات زندگی گفت، ننوشتم. دلیل‌ش را هم نمی‌دانم...

  • شنبه ۲۸ دی ۹۸

داستان‌ها (۳)

داستان‌ها فقط تعدادی کلمه نیستند. آن‌ها مخلوطی از صداها، حرکات انگشتان و مکث‌ها هستند. باید در چشم‌های‌شان نگاه کنی، تا بفهمی وقتی از خودکشی حرف می‌زنند، از چه می‌گویند. داستان توحید بخشی‌هایی داشت که با توجه به چهارچوب‌های گروه و حساسیت‌های حاکم بر کشور حذف می‌شد؛ توحید آتئیست بود - چه پارادوکس بامزه‌ای است که آدم نام‌ش توحید باشد و خودش بی‌خدا - و یک‌بار هم خواسته بود خودکشی کند...

  • جمعه ۲۷ دی ۹۸

داستان‌ها (۲)

سینا، دومین آدمی بود که روبروی من نشسته بود و داستان می‌گفت. داستانش را من ننوشتم اما، غزاله نوشت. در نگاه اول، شاید داستان‌های این آدم‌ها، پر باشد از جملاتی که بارها گفته شده‌اند؛ اما ماجرا این است که این آدم‌ها برای اولین‌بار است که سعی می‌کنند بخشی از زندگی‌شان را بیابند که ارزش روایت دارد...

  • پنجشنبه ۲۶ دی ۹۸

داستان‌ها (۱)

«رازها را در داستان‌ها جستجو کن.» را آن‌که گفته، ما آدم‌ها را می‌شناخته. مدت‌ها پیش زمانی که در اینستاگرام به صورت اتفاقی HumansOfNy را یافتم، بسیار تحت تاثیر قرار گرفتم. آدمی در کوچه پس‌کوچه‌های نیویورک، راه افتاده دنبال قصه‌ها. قصه‌هایی از معمولی‌ترین آدم‌هایی که می‌شود دید...

  • چهارشنبه ۲۵ دی ۹۸

دیوارهای رو به رو

حالا نزدیک به ۶ سال است که وبلاگ نوشته‌ام. ابتدا در بلاگفا و بعدا همین‌جا، بعد بلاگ‌اسپات و بعد هم مستقلا روی یک دامین و فضای شخصی. هیچ زمان وبلاگ‌های‌م را حذف نکرده‌ام - اگر زیاد نخواهم دروغ را وارد ماجرا کنم، چرا، یک‌بار حذف کردم. همین چند دقیقه پیش - و جز بلاگفا و وبلاگ سابق‌ام در بیان، در همه‌ی آن‌ها نوشتن را ادامه داده‌ام.

 

در بلاگ‌اسپات معمولا زمان‌هایی می‌نویسم که حال خوبی ندارم؛ در عوض در وبلاگ شخصی‌ام از یافته‌ها و دانسته‌های‌م می‌نویسم. چیزهایی که فکر می‌کنم می‌تواند باعث شود آدم‌ها کارهای‌شان را بهینه‌تر و سریع‌تر انجام دهند.

 

پس این‌جا را برای چه می‌خواهی؟ برای تلفیق. من فکر می‌کنم اگر حقیقتی وجود داشته باشد، در جای جای دنیا پخش شده. در فیزیک و شیمی و ریاضی. زیر آب و روی کوه؛ در متروهای پاریس و سیگار فروشی‌های تهران.

 

من این‌جا از تکه‌های مختلف پازل می‌نویسم. چیزهایی متفاوتی که فکر می‌کنم می‌توانند در آینده به‌هم مربوط باشند.

 

اما؛

 

همه‌ی این کارها را ناامیدانه انجام می‌دهم. بدون انتظار برای یافتن. نام وبلاگ به همین دلیل انتخاب شده است. این‌جا محل ثبت تلاش‌هایی‌ست نافرجام و بدون نتیجه.

  • سه شنبه ۲۴ دی ۹۸

But [Wilkins] also invented a wonderful word that strangely enough has never been used by English poets--an awful word, really, a terrible word. Everness, of course, is better than eternity because eternity is rather worn now. Ever-r-ness is far better than the German Ewigkeit, the same word. But he also created a beautiful word, a word that's a poem in itself, full of hopelessness, sadness, and despair: the word neverness. A beautiful word, no?
The Art of Fiction No. 39, Jorge Luis Borges, interview by Ronald Christ, The Paris Review [+]

  • سه شنبه ۲۴ دی ۹۸